Kalagitnaan ng Tag-araw (pasintabi kay Manuel Arguilla)


Naghiwalay ang ating bida kay Stephen sa bandang J.M. Basa, sa kanto ng Guanco. Sumakay ito sa isang Jaro CPU na jeepney at hindi sya sigurado kung kailan sila magkikita muli. Tumawid siya pabalik sa bagong ‘restored’ na gusali sa Aldeguer. Bagong kulay ito, matingkad at de bricks na ang side walk nito. Pero ang mga parehong tinderang mga Muslim pa rin ang umuupa dito. Hindi niya alam ang susunod niyang gagawin. Mga alas-kwartro na pero mainit pa rin ang araw. Dumaan siya sa isa pang gusaling niri-restore. Nagtaka kung ano ang kalalabasan nito. Nagpasya syang dadaan nalang muna sa Robinsons bago umuwi. Masyado pang maaga. Kung sasakay sya ng jeepney dito, iikot pa ito sa Plaza Libertad at kung anong oras na sya darating sa mall. Naglakad-lakad nalang siya sa Aldeguer papuntang Iznart, doon pwede syang sumakay. Kahit papano may silong naman ang mga gusali at nakakaaliw pa nga pagmasdan ang bakas ng syudad na tinayo ng mga Amerikano noong kinalat nila ang kanilang romantikong proyekto. Neoclassical ang banat, mukhang abandonado pero ginagamit pa ang sa baba. Gagawin daw mala-Vigan o Intramuros ang tinaguriang ‘city proper’. Ang iba Paris pa daw.

Siguradong hindi magugustuhan ni Sabrina maglakad sa ulan sa Paris na to. Binabaha. Nasa gilid ng Iloilo Central Market ang ating bida nang may babae sa harap nya ang bigla nalang nabitawan ang dala. Shoulder bag, bukas, at natapon ang ilang laman. Agad na lumapit ang ating bida. Mukhang nahihilo ang babae. Nagtinginan na ang mga tao sa paligid. humingi siya ng tulong. Inalalayan nila. Inalis sa init.

“Ayos ka lang ba?” tanong nya.

Nakatingin lang ang babae sa ating bida. May dinaanan kaninang kainan o panederya at sumenyas ang ibang tao na lumapit, pahingi ng tubig. Mabilis naman na pumunta ang isang bantay may dalang tubig sa bote. Maginawginaw pa. “Magkano?”

“Pabayaan mo na. Anong nangyari sa kanya?”

Pinainom nila ang babae at nahimasmasan rin sya. Saka lang nakita ng ating bida kung gaano sya ka ganda. Maikli ang buhok nya at maliliit, maamo ang mga mata. Magkasingtangkad lang sila siguro. Kiniliti ang alaala ng ating bida. Nakita niya na ang bida. Kulay ube ang sapatos nito. Pagkatapos ng ilang minuto, wala nang nag-aalala. Nagsimula ng magbiroan. Nagtatanong. Walang nakain, tulog, may sakit, buntis.

“Ayos lang po ako.” Sabi ng dalaga.

Pinasakay lang nila ng jeepney sa Iznart papunta sa direksyon sa bagong Filipino-Chinese arch. Walang katapusan ang pasasalamat nya. Dahan-dahan, bumalik sa dati ang eksena sa lugar. Naparalisa ang ating bida. Sasakay din sana siya. Pero baka magkailangan kung sumabay siya. Mapipilitan siyang usisain ang babae. Kailangan din niyang magkwento tungkol sa sarili. Mahirap talaga magkwentuhan sa jeepney. Nag-isip-isip sya at nagpasya na lakarin nalang hanggang Robinsons. Pagdating sa De Leon, tuloy-tuloy naman. Nanibago ang ating bida sa mga lugar na nakikita nya lang noon mula sa sasakyan. May nadaan syang lalaki na akala nya pinagsisigawana ng mabuting balita. Pero hindi pamilyar ang sinasabi nito. “Lahat ay unibersal! Pero hindi lahat ay mapagkakakitaan! Mas madaling mabasa ang ilan kesa sa ilan! Mas ligtas!” Tinignan niya ito at tumingin din ito sa kanya. Agad siyang umiwas. Nakampante lang ang loob ng ating bida pagtawid niya ng Valeria.

Pagdating sa Simbahan ng Sta. Teresita, nakita niya ang babae mula sa malayo. Tumingin sa kaliwa at kanan, mabilis na tumawid sa kabilang banda ng Quezon. Mukhang maayos naman ang lakad nito. Hinabol niya ang hininga. Inayos ang buhok, pinahiran ang pawis. Dahandahan sinundan ang dalaga. Napatingin lang siya sa entrance ng mall. Kinalimutan na niyang ang ginaw sa loob, at patuloy sa paglakad. Biglang lumingon ang babae. Nakita rin sya agad.

“Ikaw pala.”

Kwentuhan. Saan ka ba pupunta. Sa Miag-ao. Dinaanan nila ang ilang empleyado ng mall na nagme-merienda sa mga sidewalk vendors. Ang ilan nagsisigarilyo.

“Ako din.” Sabi ng ating bida.

“Sama na tayo.”

Dumaan sila sa gilid ng Super. Masikip ang daanan. Marumi pa. Mga paninda, basura, gulay, kamatis, nakahilerang mga sasakyan sa harap ng mga nakahilerang mga tindahan. Mga truck at malalaking jeepney na nilimitahan ang biglang na pwedeng pumasok sa syudad. umabot sila sa paradahan ng Miag-ao. Malapit nang mapuno ang jeep sa naka pila.

“Kasya pa dalawa!”

Nagdadalawang isip ang ating bida pero pumasok pa rin siya. Masikip sa loob. Ang mga bakanteng upuan ay magkahiwalay. Naupo ang babae sa kaliwa, sa unahan banda. Umupo naman ang ating bida sa kanan, sa likuran banda. Nagsimula nang tumakbo ang sasakyan. Maraming tao ang nakikiukay sa mga damit na relief. Ngumiti lang dalaga sa ating bida mula sa malayo. Ano kaya ang aabutan nya doon? Kalagitnaan ng tag-araw. Malamang wala. Parang nabasa ko na ang lahat ng ito, sabi ng ating bida sa kanyang sarili. Pero di hamak na mas madrama yun. Konti lang ang matatawa sa sitwasyon niya. Mukhang kaya ng ating bida sundan ang babae hanggang sa dulo ng mundo.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s