Isang Mahabang Pangungulila sa Baryo Etsa-pwera


(Pasintabi sa Lahat-lahat)

All these people that you mention
Yes, I know them, they’re quite lame
I had to rearrange their faces
And give them all another name

-Bob Dylan, Desolation Row

Dumating ang perya isang Sabado madaling araw
Sari-sari ang tampok na produkto’t palabas
Si Simoun ang nagpapaikot sa roleta habang
Si Aguinaldo naman ang nagpapatakbo sa tsubibo

Sa isang sulok umaawit si Nick Joaquin
Tungkol sa mga alamat ng kanyang Maynila
Tahimik na naglalasing sa tabi si Julio Madiaga
Sabi nya, “Pare, wala nang espasyo sa Intramuros.”

Nagsasabong ang kababaihan, dala ni Imelda
Ang alaga, nasa kondisyon ang Ibong Adarna
Ngunit marami rin ang pumupusta sa kalaban
Matalim ang tari ng sarimanok ni Nora Aunor.

Walang may nakinig kay Jose Garcia Villa noong
Binasa nya ang Emperor’s New Sonnet at ibang likha
Toy, hindi ito Great Philippine Jungle Energy Cafe, pasensya na
Ito ang galera ng masunuring kababaihan ng Baryo Etsa-pwera.

Isang hapong mabagal may klase sa pisika
Pinakita paano lumundang ang kuko ng liwanag
Mabilis na umalma ang sigang si MacArthur
“Ma’am hindi po pwedeng mamatay si FPJ!”

Hindi nakikinig si Botong Francisco
Subsob sa pagdesenyo ng mga bahay Ivatan
Nilapitan siya ng isang negosyanteng Koreano
Sa Boracay magpapatayo daw ng sementeryo

Nakatingin naman sa bintana si Kidlat
Bumubuo ng kwento para sa pelikula
Na pagbibidahan ni Diego at ni Gabriela
Tatawagin nya itong, Manifest Tadhana

Pinagdiskitahan na naman ni Ferdie Marcos
Ang buhok ni Mac Sakay na puno ng kuto
Kanya-kanyang paraan para maaliw sa skwela baka
Bukas makalawa, bibitayin ka na sa Baryo Etsa-pwera

Maaga pang tumugtog ang mga kampana
Imbetado ang lahat sa mala-alamat na kasalan,
Pati ang mga Moro’t Lumad ay dumayo pa
Mga regalo’y hindi magagamit ng mag-asawa

Ang lalaki ay matipuno, matangkad, meztiso,
Suot nya ang lahat ng medalya sa digmaan
Pero ang mga bayaw ay sa ilong lang nakatingin
Kinakabahan ang galing Olongapo sa mga tulisan

Ang babae nama’y ubod ng ganda ,mahinhin,
Nanginginig ang ngiti, pero mahiwaga pa rin
Habang nagsesermon sa Latin si Padre Damaso
Biglang nabulabog ang buong simbahang antigo

Tumabi si Lilia Cuntapay kay Maria Makiling
Sa altar sabay bulong, “Iha, sukob ang kasal mo.”
Kinaladkad palabas ang matanda, hindi masasayang ang handa
Kahit may unos, tuloy ang selebrasyon sa Baryo Etsa-pwera

Nagpupuyat ang kalye sa may Parian ngayon
Nakalamay ang bangkay ni Limahong, nagtanong
Ang isang kaanak, “Saan kayo kumuha ng crying ladies?”
Sagot ni Ah Tek, dyan lang sa tabi-tabi, sa may Malate.

Nakiramay si Jose Rizal kasama si Nardong Putik
Suot pa ang uniporme sa ospital at halatang pagod
“Hindi ka maniniwala Nardo sa pasyente ko kanina
Sabi nya, tulungan mo ako, dalawa ang aking pusod.”

Dumating din ang ilang Badjiao may dalang perlas
Tulong daw galing sa kay Haring Enteng Kabisote
Mabilis din sila nawala sa dagat ng mga tao
Taimtim silang nagdasal habang tumutula ang Asin

Nandoon din sa okasyon si Michael V
Nakikipagkulitan kasama si Ninoy Aquino
Kahit ang kamatayan ay nagiging masaya
Pagnagsamasama ang angkan sa Baryo Etsa-pwera.

Tuwing tag-araw, hindi pwedeng mabagot
Ang kabataan ay maakit na mamundok
Bumuo ang mga disiplinadong magulang ng
Sangunian laban sa subersyon at maka-basketball.

Pagkatapos tumulong sa bukid, maglalaro sila
Si Mother Lily ang center, si Sharon ang point guard
Maganda din ang laro si Tandang Sora, ganado ang
Lahat dahil sa mutya ng baranggay, si Lino Brocka.

Nang bumaba ang araw, nagtipon ang lahat sa kalye
Dumaan ang santa cruzan parang agos sa disyerto
Pusturang-pustura si Sisa bilang Tadtarin
Pinaggastusan ng husto ni hermano Asiong Salongga.

Tuwing gabi ay hindi napapagod ang nakiki-bayle
Suot ang bagong tsinelas galing kay Pedro Paterno
Hindi uubra ang gutom, alikabok, o tigang na lupa
Para manghina ang mga taga-Baryo Etsa-pwera.

Mayo Uno, dumadami ang matapang sa baryo
Sumisikip ang mga kalsada dahil sa sigwa
Nangunguna sa martsa si Donya Victorina
Nagsagupaan ang mga aktibista sa mga payaso

Ipagtangol ang buhay! Ipagtangol ang pamilya!
Sagrado ang tahanan, di ba’t may katwiran ang katwiran?
Basta’t nasa sinapupunan, maraming nagtatagol
Pagpatak ng unang iyak ay bahala ka na sa buhay mo

Tugisin ang mga pintor ng imoral na politeyismo
Nilalason ang kabataan ng mga kasinungalingan
Naaliw ang mga tambay sina Nur at Joma sa parada
Naghahanda sila sa susunod demolisyon sa looban

Si Lope at Amado ay ginamit ang day-off
Para magpahinga sa parke ng mga Ayala
Nalilito kung gigimik o manonood ng pelikula
Mahirap pumili’t pumanig sa Baryo Etsa-pwera.

Malamig ang simoy ng madaling araw
Disyembre 21, tuloy ang simbang gabi
Merong dalawang barkada sa loob,
Ang nagliligawan at ang mga naaantok

Sabay-sabay ang mga dasal kasama si Cory Aquino
Sabik sa muling pagdating ng Bagong Kristo
Ang kabataan naman ay may halong kaba at lito
Nagbubulungan, “Ano oras magugunaw ang mundo?”

Giniginaw na sina Pete at Doy sa labas
Malamang naligaw si Ricky papuntang Quiapo
Nag almusal sila nang wala sa oras
Dahil sa bango ng puto bungbong ni Bonifacio

Masigasig ang lahat sa pagising at usal
Matutupad ang kung ano man hihilingin
Kapag nakumpleto ang lahat ng misa
Sino nagsabing tamad ang taga-Baryo Etsa-pwera?

Laganap na naman ang mga patimpalak
Sa loob at labas ng bayan naming sawi
Nagsimula ang lahat sa American Idol
Laking probinsya pala si Carlos Bulusan

Si Palparan ang pound for pound boksingero
Pinatumba sa suntok pati ang Sampung Datu
Hindi umubra ang matatangkad na dulce estranghera
Sa Miss Universe, kinupit ni Stella L. ang korona

Humataw ang obra ni Caparas sa may Cannes
Pero walang may alam kung bakit sya may tropeo
Natapos ang mahabang pagpupulong sa Roma,
Si Mike de Leon ang unang Indiong Santo Papa

Nanalo sa eleksyon ang tambalang Elsa at Dolphy
Sadyang walang alaala ang mga paru-paro
Ganyan sa amin, parating may komedya
May panalo, may talo sa Baryo Etsa-pwera.

Malamig ang gabi at walang pasok bukas
Pinaligiran muli si Lola Basyang
Ng mga batang ayaw pang matulog,
“Yung gusto po namin, alamat ng bayani.”

Noong unang panahon merong batang si Juan Tamad
Inutusan umuwi ang mga alimango galing palengke
Hinintay mahulog ang bayabas habang nakahiga
Hindi alam ng nakakarami, si Juan ay isang rebelde

“Magkwento po kayo tungkol sa nakaraan,” sabi ng isa
Ako’y lumaki kasama ang musika at armas ng banyaga
Minsan kaaway, minsan kakampi, parati dapat tularan
Hindi matapos-tapos na tatlong taong walang diyos

Sabi ni Lola, masaya mabuhay sa ating munting nayon
Parating tag-gutom pero maraming namang pista
Kayong kabataan ang pag-asa ng bayan sabi nila
Pero hindi maiwasan ang pagtanda sa Baryo Etsa-pwera.

Dumating na rin ang sagot ni Ka Bob Dylan
Sa liham kong pinadala sa kanya ala Rainer Maria
“Mukhang masaya dyan sa inyo kaso hindi ako
Makakabisita, masyado na akong matanda.

Tungkol sa iyong mga tula medyo malayo
Pa ang iyong gagapangin pero tuloy lang
Ang paghiyaw ng himala kahit wala, sa tono
Masdan mo lang ang narating ng silindro ko

Tama na ang pagromansa sa Hilaga, sa Maynila
Wala naman talagang tagadoon at nakakaunawa
Dyan ka sa nayon, sa hagkis ng talahib, wag
Ka lang mag pagka Tata Selo sa iyong panulat.”

Lumabas ako ng kwarto sa masalimuot kong baryo
Tahimik at tulog, naghahabol ng mga panaginip at tala.
Dapat akong magpuyat at makisangkot, ako’y sigurado na
Dito magsisimula ang rebolusyon sa Baryo Etsa-pwera.

Filipino Slum
“Filipino Slum” by Rolfe Bautista from http://rolfebautista.blogspot.com/2010/06/filipino-slum.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s